İslam Dünyasında Tartışma Yaratan Tablo

Mihrap

Mihrap, Osman Hamdi Bey tarafından 1901 yılında yapılmıştır. Aynı yıl Berlin’de bir sergide gösteriliyor. Osman Hamdi’nin bütün eserlerini inceleyen Mustafa Cezar, bu tablonun isminin belli olmadığı için Mihrap adını vermiştir. Bu resim, İslam’ın kutsal mekanı Mekke’ye bakan nişe, sırtı mihrapa dönük bir “rahle” (Kuran okuma desteği) üzerinde oturan genç bir kadını tasvir ediyor.

Başı açık bir kadın rahle üzerinde oturuyor şekilde tasvir edilmiş. Resimdeki kadının ressamın eşi Naile Hanım’ın gençlik hali olduğu iddia edilmekte. Bazı tabloyu inceleyenlere göre Ermeni bir kadını tasvir ettiği de anlatılır. Ayaklarının altında kuran sayfaları bulunur. Ayrıca yine ayaklarının altında Zerdüştlüğün kutsal kitabı Zend-Avesta da bulunuyor. Tabloda eski islam eserleri ve saray içerisinden esintiler bulunuyor, bir zamanlar Sadrazam İbrahim Paşa’ya ait olan, eski Saray’ın içinde bulunan mevcut İstanbul İslam Eserleri Müzesi’nde bugün hala görülebilmektedir.

Tartışmalar:

Bu resim İslam dünyasında birçok tartışmayı açmıştır. Bazı kesimler bu resmin İslam ve Osmanlı kültür mirasına zarar verdiğini düşünmekte. Bazı kesimler Osman Hamdi Bey, bu çalışmasıyla toplum kuralları ve ahlak yasalarına değindiği en önemli eser olduğu düşünmekte. Osman Hamdi Beye “oryantalist” denmesinde en önemli sebebin Mihrap adlı eseridir. Tabloda işlenen kadın tasviri ve yere atılmış kutsal kitaplar, dinlerde kadın baskısına dikkat çekilmek amacıyla yapıldığı düşünülmekte. Bu tarz yorumlar Osman Hamdi Bey’in özgürlükçü olduğunu savunmakta. Ancak Osman Hamdi Bey, temsilcilerinin Sadrazam Midhat Paşa yer aldığı İslam dünyasında sunulan Batılılaşma ideolojisi Tanzimat’ın sadık bir destekçisi olmasına rağmen, Osman Hamdi Bey, İslam dinine ve Osmanlıya bağlılığını ve saygı duyduğunu defalarca dile getirmişti. Osmanlı İmparatorluğunun ayakta kalabilmesi için yenilikler getirmesi gerektiğini düşünüyordu ama bu yeniliklerin ulusal değerlere ayak uydurması gerektiğine inanıyordu.

Osman Hamdi Bey’in soyundan gelen sanat tarihçisi Edhem Eldem’e göre, Ona göre ”genç hamile kadın, geçmişe sırtını dönen ve geleceğe bakan bir Osmanlı İmparatorluğu’nun tasviridir.” Tarihçi Edhem Eldem, kadın tasvirinin Osman Hamdi Bey’in resim sırasında hamile olan kızı Leyla olduğunu söylüyor.

Osman Hamdi Bey
Back To Top
%d blogcu bunu beğendi: