Sanayi Devrimi ve Değişim

Sanayi devrimi 18. yüzyıl sonlarında ortaya çıktı. Ortaya çıkışının ardından uygar dünya önemli ölçüde değişim geçirdi. Özenle elle işlenen mallar makinelerin sayesinde toplu üretime geçildi. 1800’lü yıllarda buhar gücü dünyayı sarsmaya başladı. Sanayi devrimini besleyen de buhar gücü oldu. Sanayi devrimi İngiltere’de başladı oradan ABD ve bütün ülkelere yayıldı. Devrim üretim şekilleri, üretim sayısı ve halkın sosyal yapısını değiştirdi.

Sanayi Devrimi Doğuşu:

Tekstil endüstrisi İngiltere’de ekonomisinin önemli kaynaklarından birisiydi. Tekstil, küçük atölyeler, evler ve bireysel iplikçiler tarafından üretiliyordu. 18. yüzyılın ortalarında bazı ufak teknolojiler tekstil ekonomisine katkı yaptığı fark edildi. Gelişen teknoloji daha fazla kumaş üretmek mümkün hale geldi. Daha verimli makine üretimi daha az zaman ve iş gücüyle büyük toplu kumaş üretimi sağladı. Tekstil üretimi için fabrikalar açıldı. Büyük fabrikalar, sömürge devletlerinden gelen ve üretilen ipliklerin hızla işlenmesini sağladı. Yurtiçi ve yurtdışında artan kumaş talebine hızla cevap gelmeye başlandı. Aynı zamanda açılan fabrikalar demir endüstrisi ve ulaşımın gelişmesini sağladı. Böylece sanayi devrimi İngiltere’de doğdu.

İngiltere ve Devrim:

Britanya İmparatorluğu tarıma ve küçük üretim mallarına bağlı bir ekonomiyle yönetiliyordu. İngiltere Sanayi devriminin merkezi haline gelmesinde bazı faktörler oynadı. İngiltere çok geniş sömürgeleri bulunan bir imparatorluktu. Sömürgelerden gelen mallar büyük kaynak sağlıyor fakat işlenmesinde sıkıntılar yaşanıyordu. Küçük tekstil ve bireysel iplikçiler büyük taleplere karşılık veremiyordu. Bu talepler karşısında büyük sanayi fabrikaları kuruldu. Ayrıca sanayileşme için gerekli olan kömür, demir gibi ham madde yatakları İngiltere’de bulunuyordu. Son olarak buhar, Thomas Newcomen’in ilk modern buhar motoru için prototip tasarladığı 1700’lü yılların başında sahneye çıktı. Motoru inceleyen James Watt modelleri kurcalayarak daha verimli halde motor ortaya çıkardı. Buhar motoru gücü un, kağıt ve pamuk fabrikaları, demir işleri, damıtma tesisleri, su işleri ve kanallar gibi birçok teknolojik gelişmeye ön ayak oldu.

Sektörlerin Değişimi:

Sanayi Devrimi sayesinde çoğu endüstri teknolojik açıdan gelişti. Fabrikalar olmadan önce talepler küçük atölyeler sayesinde karşılanıyordu. Büyük pazar taleplerine küçük atölye ve bireysel iplikçiler karşılayamıyordu. Devrimin başlarında James Hargreaves dikiş makinesini icat etti. Küçük atölyeler bu icat edilen ürünü seri üretime geçirdi. Dikiş makinesi İngiltere’de atölyelerde insanların kullanımını sunularak büyük pazar talepleri karşılanmaya çalışıldı. Demir sektörü değişimden payını aldı. Abraham Darby gaz kullanarak dökme demirin yani işlenme tarzını keşfetti. Henry Bessemer çeliği seri üretime geçirdi. Demir ve çeliğin kullanımı sonucunda altyapı, gemi, ulaşım gibi birçok sektör değişti.

Dünya’nın Değişimi:

Sanayi devrimi iletişim ağını değiştirdi. 1837 yıllarında İngiltere’de telgraf icat edildi. Daha sonra demir yolları tüm dünyadaki değişimin habercisi oldu. Bankalar ve finans dünyası köklü değişim geçirdi. 1770’lerde Londra borsası kuruldu; New York Borsası 1790’ların başında kuruldu. 1776’da, modern ekonominin kurucusu sayılan Adam Smith The Wations of Nations’ı yayınladı. İçinde Smith, serbest teşebbüs, üretim araçlarının özel mülkiyeti ve hükümet müdahalesinin en az olmasına dayanan bir ekonomik sisteminin temellerini attı. Sanayi devrimi ülkelere yayılmaya başladıktan sonra kırsal bölgelerden sanayi şehirlerine göç başladı. Orta sınıf bu devrimle yarar sağlarken, alt sınıf sorunları devam etmekteydi. Çalışma koşulları ağır ve sağlıksızdı. Bu koşulları kabul etmeyen ve hakkını isteyen çalışanlar sendikalaşmaya başladı. Kısa sürede Sanayi Devrimi ABD, Almanya, Fransa ve Avrupa ülkelerinin geneline yayıldı.

Back To Top
%d blogcu bunu beğendi: