Vekalet Savaşları Nedir?

Günümüzde savaşlar geçmişe nazaran çok değişti. Dünya sistemindeki değişimler savaşları da etkiledi. Daha çok Suriye iç savaşında karşılaştığımız vekalet savaşlarını konuşacağız. Savaş bu acımasız dünyanın gerçeklerinden biri. Ülkeler kendi çıkarlarını korumak için bazı savaşlara girer. Geçmişte bu savaşlar devletler arası yapılırken artık 3. bir tarafın kullanılması ile savaşılır. Bu bazen ideolojik olarak doldurulmuş gönüllüler hareketi olurken, bazen de paralı askerler olabilir. Örneğin Rus paralı askeri Wagner Libya’da iç savaşının yönünü değiştirmiştir. Geçmişten örnekleri ise gemilere karşı korsanlık faaliyeti yürütenlere karşı o dönem ki devletler tarafından paralı bir güç kurulmuştur. Cenevizliler bu işin en iyi örneklerini tarihe sunmuştur.

Suriye iç savaşı başladığı yıllardan bugüne çok farklı evrime geçti. Dünya siyasetine yön veren birçok ülke orada. ABD, Rusya, Fransa, Türkiye, Ürdün, İran, İsrail, Suudi Arabistan gibi ülkeler Suriye’de kozlarını paylaşmakta. Bu ülkelerin burada desteklediği gruplar vardır. ABD YPG/SDG’yi desteklemekte bu gruba binlerce silah ve askeri malzeme vermiştir. Rusya, Suriye rejim güçlerini destekliyor. Hem kendi ordusu hem de rejim güçleriyle birlikte savaşan paralı askerleri vardır. Türkiye, Özgür Suriye Ordusunu desteklemekte. Bu grup rejime karşı muhalif muhafazakar bir gruptur. İran, Haşdi Şabi denilen radikal bir örgüt olan Şii milisleri desteklemektedir.

Vekalet savaşları sadece Suriye’de değil Libya, Yemen, Afganistan ve Ukrayna gibi birçok dünya ülkelerinde gerçekleşmektedir. Devletlerin sınırından uzak ya da yakın bölgelerde vekil seçmelerinin bir çok avantajı vardır. Öncelikle maliyet, bir ordunun bir devlete operasyona gitmesi oldukça maliyetli ama bir grubu finanse etmek daha ucuza geliyor. Yani hem çıkarlarınız korunuyor hem de maliyeti ucuza denk geliyor. Diğer bir avantaj bölgeye başka ordu yolladığınız da o ülkenin halkı huzursuz olmakta. Bölgedeki huzursuzluk daha sonra isyana dönüşmekte. Örnek olarak ABD’nin Afganistan, Vietnam ve Irak operasyonları incelenebilir. Fakat bölgede vekil seçildiği zaman tepki o kadar ağır olmamaktadır.

Vekalet savaşlarının bazı büyük sorunları da vardır. İlk olarak bölgedeki gruplar parasına bakmaktadır. Yani kim ücretini fazla öderse o tarafa yönelmekte. İkinci olarak ideolojik olarak doldurulmuş radikal gruplar uluslararası arenada devletlerin başını ağrıtmakta. Bu sıkıntıyı şuanda en çok çeken İran İslam Cumhuriyetidir.

%d blogcu bunu beğendi: